Wat moet je écht beheersen om te slagen voor het toelatingsexamen arts, tandarts of dierenarts?

toelatingsexamen 2026 arts tendarts dierenarts Brussels Expo

Wie wil starten met de opleiding geneeskunde, tandheelkunde of diergeneeskunde in Vlaanderen, moet eerst slagen én gunstig gerangschikt zijn voor het bijbehorende toelatingsexamen. Een grondige kennis van wiskunde en wetenschappen vormt daarvoor een belangrijke basis. Maar het examen gaat verder dan alleen leerstof kennen.

Je moet wetenschappelijke kennis kunnen toepassen, informatie analyseren, verbanden leggen en logisch redeneren. Daarnaast worden ook empathische en communicatieve vaardigheden getoetst.

Wat moet je dus écht beheersen om goed voorbereid aan het toelatingsexamen te beginnen?

1. Een stevige wetenschappelijke basis

Het eerste examenonderdeel is Kennis en Inzicht in de Wetenschappen (KIW). Het bestaat uit vier disciplines:

wiskunde;
fysica;
chemie;
biologie.

Elke discipline telt 10 meerkeuzevragen. De leerstof sluit aan bij de leerinhouden wiskunde en wetenschappen uit de tweede en derde graad van de doorstroomfinaliteit in het Vlaamse secundair onderwijs.

Een goede voorbereiding begint dus met een grondige beheersing van die leerstof. Begrippen, formules, wetmatigheden en mechanismen moeten voldoende vertrouwd zijn om ze tijdens het examen vlot te kunnen oproepen.

2. Kennis kunnen toepassen

De naam KIW zegt het eigenlijk al: het gaat om Kennis én Inzicht in de Wetenschappen.

Een formule kennen is één ding. Herkennen welke formule je in een bepaalde situatie nodig hebt, de juiste gegevens selecteren en vervolgens correct rekenen, vraagt meer.

Hetzelfde geldt voor chemie en biologie. Je moet niet alleen weten hoe een bepaald mechanisme werkt, maar die kennis ook kunnen gebruiken wanneer een vraag vanuit een andere invalshoek wordt gesteld.

Een goede test is daarom niet alleen: “Ken ik deze leerstof?”, maar ook: “Kan ik hiermee een vraag oplossen die ik nog nooit eerder heb gezien?”

3. Nauwkeurig werken met meerkeuzevragen

Alle vragen van het toelatingsexamen zijn meerkeuzevragen met vier antwoordmogelijkheden. Bovendien wordt er gewerkt met giscorrectie.

Dat maakt nauwkeurigheid bijzonder belangrijk.

Een fout antwoord kan bijvoorbeeld ontstaan doordat je een eenheid over het hoofd ziet, een tekenfout maakt, een begrip verwart met een gelijkaardig begrip of een detail in de vraag te snel leest.

Oefenen met meerkeuzevragen helpt daarom niet alleen om je kennis te testen. Je ontwikkelt er ook een specifieke examenvaardigheid mee: snel bepalen wat precies gevraagd wordt, een oplossingsstrategie kiezen en de antwoordmogelijkheden kritisch beoordelen.

4. Informatie analyseren en verbanden leggen

Naast KIW bestaat het examen uit een tweede onderdeel: Generieke Competenties (GC).

Een belangrijk deel daarvan is VAARDIG. Dat staat voor Verbinden, Analyseren, Redeneren en Integreren.

Je krijgt een korte wetenschappelijke tekst over een gezondheidsthema, aangevuld met figuren. Vervolgens beantwoord je 25 vragen.

Soms kan je een antwoord rechtstreeks uit de tekst of een figuur afleiden. Bij andere vragen moet je verschillende gegevens combineren, nieuwe verbanden leggen of verder redeneren op basis van de beschikbare informatie.

Hier helpt puur memoriseren dus weinig. Je moet vooral leren om informatie gestructureerd te verwerken en logisch tot een conclusie te komen.

5. Empathie en communicatie begrijpen

Het tweede deel van GC is sinds 2026 EMCO, wat staat voor Empathie en Communicatie.

Deze toets bevat 15 vragen en peilt naar persoonlijke en interpersoonlijke vaardigheden die relevant zijn voor toekomstige artsen, tandartsen en dierenartsen.

Je krijgt situaties waarbij je moet inschatten hoe mensen communiceren, hoe je rekening houdt met het perspectief en de gevoelens van anderen en welke reactie binnen een bepaalde context het meest aangewezen is.

Ook voor dit onderdeel is voorbereiding mogelijk. Door verschillende situaties te analyseren, leer je bewuster kijken naar communicatie, perspectief en empathie.

6. Twee belangrijke veranderingen sinds 2026

Het toelatingsexamen kreeg in 2026 twee belangrijke wijzigingen.

Het examen wordt opnieuw op papier afgelegd

Na verschillende jaren met digitale examens werd het toelatingsexamen in 2026 opnieuw centraal en op papier georganiseerd.

Dat heeft ook praktische gevolgen voor je voorbereiding. Vragen lezen op papier, berekeningen en notities maken en antwoorden zorgvuldig overbrengen naar een antwoordblad voelt anders aan dan werken in een digitale examenomgeving.

Het is daarom zinvol om tijdens je voorbereiding ook volledige reeksen vragen op papier en onder tijdsdruk te maken.

CLEAR werd EMCO

Ook binnen Generieke Competenties veranderde er iets.

Tot en met 2025 bestond GC uit VAARDIG en CLEAR. CLEAR stond voor Conflicthantering, Luistervaardigheid, Empathie, Aandacht, Reflectie en Respect.

Sinds 2026 werd CLEAR vervangen door EMCO. De focus ligt nu specifiek op twee dimensies: empathie en communicatie.

VAARDIG bleef behouden. De structuur van GC bestaat sinds 2026 dus uit 25 VAARDIG-vragen en 15 EMCO-vragen.

Wie oefent met vragen uit oudere edities, houdt best rekening met deze wijziging: oude vragen blijven interessant om bepaalde vaardigheden te trainen, maar de huidige EMCO-toets heeft een andere inhoudelijke focus dan de vroegere CLEAR-toets.

7. Snelheid hoort ook bij de voorbereiding

Tijdens het examen moet je al deze vaardigheden binnen een beperkte tijd kunnen inzetten.

Een oefening kunnen oplossen wanneer je rustig thuis zit en alle tijd hebt, is daarom een eerste stap. Naarmate het examen dichterbij komt, wordt het belangrijk om dezelfde vragen steeds efficiënter op te lossen.

Dat bereik je vooral door veel verschillende vragen te maken. Je leert typische vraagstellingen herkennen, sneller bepalen welke aanpak nodig is en beter inschatten aan welke vragen je veel of weinig tijd moet besteden.

Wanneer beheers je de leerstof voldoende?

Een goede voorbereiding gaat dus verder dan je cursus kunnen reproduceren.

Voor het toelatingsexamen arts, tandarts of dierenarts betekent beheersing dat je:

de essentiële wetenschappelijke kennis kent en begrijpt;
die kennis in nieuwe situaties kan toepassen;
berekeningen nauwkeurig en efficiënt kan uitvoeren;
teksten, grafieken, figuren en gegevens correct kan interpreteren;
informatie kan verbinden, analyseren en integreren;
logisch kan redeneren;
empathische en communicatieve situaties kan beoordelen;
efficiënt met meerkeuzevragen kan omgaan;
en dit alles steeds vlotter binnen een beperkte tijd kan uitvoeren.

De beste manier om te ontdekken waar je staat, is daarom jezelf regelmatig te testen met examenvragen. Zo verschuift de vraag van “Ken ik de leerstof?” naar “Kan ik wat ik geleerd heb ook gebruiken zoals het op het toelatingsexamen van mij verwacht wordt?”